 |
Igra RADE ŠERBEDžIJA
Režija DINO RADOJEVIĆ
Scena ZLATKO KAUZLARIĆ-ATAČ
Predstava traje 70 minuta
Monodrama kritički govori o mnogim društvenim pojavama i političkim pitanjima i problemima o kojima je Krleža pisao od 1914. pa do kraja šezdesetih godina prošlog veka. Predstava se ne bavi samo Krležinim obračunom s dogmatskim ideolozima komunizma i socijalizma na tadašnjoj jugoslovenskoj levici. Birajući tekstove iz raznih Krležinih dela, od romana do političkih eseja iz Deset krvavih godina pa sve do Izleta u Rusiju, ona progovara o gorućim društvenim, političkim i nacionalnim problemima obeju Jugoslavija.
Novo izvođenje Mog obračuna s njima dopunjeno je raznim Krležinim polemičkim, uvek aktuelnim tekstovima, koji na svoj način komentarišu našu sadašnjost posle Krleže. |
|
|
|
|
|
|
|
| KAZALIŠTE ULYSSES - BRIONI |
|
|
|
Kazalište Ulysses, međunarodni teatarski projekat, pokrenut je 2001. produkcijom Šekspirove tragedije Kralj Lir u režiji Lenke Udovički s Radom Šerbedžijom u naslovnoj ulozi. Već tom prvom grandioznom predstavom Ulysses je započeo ostvarenje svoje misije – stvaranje otvorenog pozorišnog prostora u kojem hrvatski umetnici mogu da razmenjuju iskustva s umetnicima iz regije, Evrope i sveta, a publika da doživi neponovljiv teatarski događaj u predivnom ambijentu brionskog arhipelaga i tvrđave Minor. Ova, prva predstava Kazališta Ulysses bio je projekat kojim su Brionska ostrva, nakon svih političkih i društvenih, kroz istoriju stečenih konotacija, stekli i atribut teatarskog centra. Interes publike za ovu kultnu predstavu Ulyssesa iz godine u godinu ne jenjava.
Godine 2002, uz reprizu Kralja Lira premijerno se postavlja Medeja (Mira Furlan i Aleksandar Cvjetković u naslovnim ulogama). Kazalište je i ovom predstavom pokazalo koliko je teatarsko zbivanje u istarskoj regiji tokom letnjih meseci poželjan i kulturni i turistički proizvod.
Godine 2003, pored repriza Kralja Lira i Medeje Kazalište izvodi i nov projekat – Mara/Sad Petera Vajsa. Nakon Lira i Medeje ovim je zaokružena trilogija plovidbe u nemirnim istorijskim vodama.
Godine 2004. producirana je glumački najjača sezonu: u predstavi Play Beckett zaigrala su četiri glumačka barda: Pero Kvrgić, Zijah Sokolović, Ivica Vidović i Rade Šerbedžija, ujedno i reditelj predstave, a u teatarskoj radionici “Core Sample – Goli otok 1949–1956“ učestvovale su međunarodne glumačke zvezde: Amanda Plummer, Caroline Jones, Lynn Redgrave te dobitnica Oskara Vanessa Redgrave.
Likovi iz Beketove drame Čekajući Godoa i iz njegovih drugih, manje poznatih dramskih dela i poetskog opusa, poslužili su autorima za teatarski dijalog s tim apsurdnim vremenom. Autori Play Becketta Rade Šerbedžija i Borislav Vujčić, zajedno s vrsnim glumcima i saradnicima, uprizoruju strah i osećaj stida vremena, koji su porazili oni koji su ga proglasili svojom pobedom.
Godine 2005. premijerno je izveden Hamlet V. Šekspira s Goranom Navojcem i Lucijom Šerbedžijom u ulogama Hamleta i Ofelije.
Godine 2006, u koprodukciji s Pandur.Theaters, uprizorena je predstava Tesla Electric Company Darka Lukića, čime je Kazalište na dostojan način obeležilo 150. godišnjicu rođenja naučnog genija. Ovom predstavom Kazalište Ulysses i Pandur.Theatres odgovaraju na pitanja o misteriji Teslina života, pokušavajući da njegov svet približe pozorišnoj publici.
Sezona 2007. produkcijski je najbogatija, i u celosti posvećena najvećem hrvatskom piscu, Miroslavu Krleži. Održan je Forum 'Krleža danas', premijerno prikazan dokumentarni film Predvečerje puno skepse o M. Krleži u režiji Eduarda Galića, objavljen zbornik radova svih učesnika Foruma i tako ostvaren vredan prilog proučavanju Krležinog dela. Premijerno su i igrana i dva Krležina naslova: M. Krleža/I. Štivičić Pijana noć 1918. i Balade Petrice Kerempuha u režiji Darka Rundeka i Rade Šerbedžije. Uz ove naslove, igran je i rimejk monodrame Moj obračun s njima u Šerbedžijinom izvođenju. I ova predstava postigla je veliki uspeh i kod kritike i kod publike.
Pored vlastitih repriznih i premijernih naslova, u sezoni 07. Kazalište Ulysses produciralo je i sva gostovanja koja su se uklopila u program posvećen Krleži: monodramu Na rubu pameti u izvođenju Dragana Despota i Petritza und Militargrenzemuzik u izvođenju Željka Vukmirice.
U sezoni 2008, uz reprize svojih repertoarskih predstava, Kazalište Ulysses premijerno izvodi dva naslova: Alber Kami, Kaligula (režija Tomaž Pandur) i Romeo i Julija '68 (ovom predstavom Ulysses obeležava četiri decenije 1968. godine, za koju se s pravom kaže da je promenila svet).
Pored pozorišnih predstava, Kazalište Ulysses organizuje i druga kulturna događanja, u prvom redu koncerte i gostovanja teatarskih umetnika:
2001 – Koncert Vanesse Redgrave „Pjesma o ljubavi“; 2002 – Gostovanje Glumačke družine Histrion, Romeo i Julija; 2003 – Gostovanje Eve Ensler s monodramom The Good Body; 2004 – Koncert Arsena Dedića; „Večer poezije i glazbe“, kojom je obeležen završetak radionice „Core Sample“; 2005 – Koncert Šerbedžija-Monteno-Kreslin-Morosin; Vlatko Stefanovski i Miroslav Tadić, svetski poznati gitaristi, održali su koncert povodom izlaska njihovog albuma 'Treta majka'; 2006 – Koncert Dade Topića, „Apsolutno sve“; 2007 – „Nokturno“, koncert Rade Šerbedžije, Miroslava Tadića i Vlade Kreslina; „Between“, koncert Darka Rundeka i Isabel; Koncert Josipe Lisac; U sklopu Fažanskog kulturnog ljeta, glumac Branislav Lečić izveo monodramu Kontejner s pet zvjezdica reditelja Dušana Kovačevića.
Treba pomenuti i gostovanja Kazališta Ulysses izvan matične pozornice. Predstave Mara-Sad, Tesla Electric Company, Pijana noć 1918, Kaligula, Moj obračun s njima i Balade Petrice Kerempuha gostovale su na zagrebačkim pozornicama (Hrvatsko narodno kazalište, Dramsko kazalište Gavella, Satiričko kazalište Kerempuh), a te i druge predstave Kazališta gostovale su i u Rijeci, Opatiji, Rovinju, Ljubljani, Beogradu, Cividaleu, Budvi, Mariboru, Kopru, Trstu, Puli i Ohridu.
Kroz proteklih osam sezona na projektima Kazališta Ulysses sretali su se umetnici iz svih krajeva sveta – od Kanade i Sjedinjenih Država do Novog Zelanda, od Čečenije i Irana do Velike Britanije i Francuske, od Bosne i Hercegovine i Slovenije do Bolivije, a publici – koja na predstave u Tvrđavi Minor pristiže ne samo iz Hrvatske nego i iz Slovenije, Italije BiH, Srbije, Nemačke, Velike Britanije, Francuske, SAD-a, Danske, Austrije... – predstavilo se više od 150 umetnika najrazličitijih profila.
Sve ove reference Kazalište Ulysses čine nezaobilaznom hrvatskom i evropskom kulturnom činjenicom. |
|
|
|
|
NOVI SAD, RADE ŠERBEDžIJA, POZORJE ... |
|
|
Pred novosadskom publikom, u okviru takmičarskog programa Sterijinog pozorja, Šerbedžija je prvi put nastupio 1969, kao Fra Ivan, u Heretiku Ivana Supeka (režija Georgij Paro, Zagrebačko dramsko kazalište). Godine 1977. vraća se kao Melkior, glavni lik romana Kiklop Ranka Marinkovića, koji je Kosta Spaić dramatizovao i režirao u Hrvatskom narodnom kazalištu u Zagrebu. Predstava se igra u hali Novosadskog sajma, a jednom izvođenju prisustvuju Josip Broz Tito sa suprugom Jovankom i čitav ondašnji politički (partijski vrh). I – prva Sterijina nagrada za glumu za Šerbedžiju.
Kroz dve godine (1979) predstavlja se kao jedan od trojice Georgija u Oslobođenju Skopja Dušana Jovanovića, onom u režiji Ljubiše Ristića i izvođenju Radne zajednice "Oslobođenje Skopja" (Centar za kulturnu djelatnost Zagreb). U ambijentu dvorišta u Zmaj-Jovinoj ulici 26, na temperaturi ispod nule, polunag i bos Šerbedžija... A kritika kaže: Izuzetna glumačka smelost u odabiranju sredstava, sjajna koncentracija, suptilno odmereno prisustvo na sceni – prvorazredan posao. Šerbedžija odista postaje dosadan. Ne ume da promaši (S. Selenić); Šerbedžija nas je svojim suptilnim glumačkim izrazom... podsjetio na izreku kako nema ništa smješnije od ljudske nesreće. Vodeći nas svojom glumom do dna ljudskog stradanja, on je obranio dostojanstvo autoironije, distance; Podvig jednog glumca! ...Šerbedžija je svog Georgija ostvario u raskošnom naponu, sjedinjujući patnju, bol, očajanje i mržnju čoveka kome je oduzeta moć govora, koji je bogalj...; Još jednom je Šerbedžija u izuzetno teškoj ulozi iznio veliki teret drame. Njegov Georgij je nenadmašan, do perfekcije ubjedljiv. I – druga Sterijina nagrada za glumu.
U klasičnoj drami hrvatske književnosti, Gospoda Glembajevi Miroslava Krleže (režija Petar Veček, Dramsko kazalište Gavella Zagreb, 1984) Šerbedžija je Leone Glembaj, "precizan, u stilu autodestruktivnog Hamleta"; Šerbedžijin Leone... ukleti, frustrirani lutalica... razbarušeni i zgužvani nesretnik koji prebire po pepelu svojih mračnih ljubavi i mržnje, bespomoćni neurotik lišen uporišta... I samo zbog te velike Šerbedžijine pustolovine isplatilo bi se pohrliti u Gavellu; Leone Radeta Šerbedžije... zadaje odnovni ton podrugljive ironije, povremeno pretvorene u indignaciju; Šerbedžija je maestralno protumačio Leonea; Gde bi se manji glumac posekao o oštricu protivrečnih apodjednako jakih raspoloženja i emocija, Šerbedžija uspeva da ih stavi u ravnotežu, određuje ravnotežu celoj predstavi... I – treća Sterijina nagrada za glumu.
Godine 1978. Šerbedžija je član Žirija Sterijinog pozorja.
A onda profesor glume na novosadskoj Akademiji umetnosti ... |
|
|
|
|
(...) Šerbedžija je tragao više za izgubljenim samim sobom nego za Miroslavom Krležom, s kojim je odavno pomiren. – Mladiću, jeste li sigurni da sam ja to napisao – bio je kratki Krležin komentar Mog obračuna. Danas znamo da je taj komentar bio upućen nemilosrdnom protoku vremena... Šerbedžija je mahnitom hrabrošću suočio svoje zrele godine sa svojom (i našom) mladošću. I jeste, sve je to kazalište, ali i potvrda umjetničke žilavosti i prkosa i Krleže i Šerbedžije.
 Želimir CIGLAR, "Obračun i s galebima” |
|
|
|
|
