NAZAD NA SADRZAJ  > > >
S C E N A : časopis za pozorišnu umetnost
Novi Sad, 2005. broj 1 godina XLI YU ISSN 0036-5734
T E A T R O N : časopis za pozorišnu umetnost
Beograd, 2005. broj 130/131 godina XXX YU ISSN 0351-7500

BRANKO PLEŠA
GOVORNE ARABESKE

 

U vreme kada privatni govor prodire na scenu preko glumaca koji nemaju scenskih kvaliteta, pa se bore za opstanak drugim stranama svog talenta, proglašavajući svoju verbalnu nesceničnost za novi kvalitet, scenske osobine Plešinog govora su dokaz da se može pomiriti besprekorna dikcija i čistota jezika sa modernim glumačkim izrazom.
Svojim scenskim jezikom, pomalo reskim u svojoj čistoti, Pleša kao da vaja nekakvu slikarsku markantnu arabesku scenskog smisla. Svedena na apstraktno, ona ima slikarske vrednosti kler-obskira. On zna da slika tamnim i svetlim bojama, tako da svetlo odgovara onom što je smisao scenskog dela, a da u senkama ostavlja sporedne pasaže prelaznog karaktera koji su golo fabuliranje. U istim razmerama nadiru tople i hladne boje njegove glumačke igre. I kao na nekoj Šardenovoj slici gde se sa gotovo matematičkom preciznošću smenjuju topli i hladni tonovi, kod njega se smenjuje hladna misaonost jednog odlomka sa iznenadnom toplom provalom emocija što tutnji iz njegovog glasa, da bi se isto tako naglo ugasila kao što se i rasplamsala u hladnoći njegovih reči. Tirade ovoga glumca su mala igra sa sentimentalnim koje se sačuvalo kao nasleđe vekova u svakom gledaocu. Taman zapreti sentimentalnost, a gotovo cinična hladnoća glumčeva već je prenula publiku iz galantnog sentimenta kojim se Pleša poigrao.
I kao što Šardenove slike ostavljaju utisak nekakve tvrde konstrukcije, koja je estetika za sebe, ovaj Plešin glumački geometrizam ima svoju posebnu estetičnost. Jovan Ćirilov

Mislim da je od prvih dana, a gledao sam sve što je on igrao, Branko unosio u svoj stav prema glumi nešto što nije naročito popularno bilo u glumištu našem, beogradskom i srpskom, tj. jedan militantno opredeljeni intelektualni i racionalni stav prema tumačenju uloga. (...) Branko Pleša, kao mlad glumac, opredelio se za to da razume lik, da razume svaku rečenicu koju kaže, da promisli o njoj pre nego što je oseti, pre nego što je emotivno šaržira, i to se osetilo kao potpuna novina, i to dragocena novina u pozorišnom izrazu Jugoslovenskog dramskog. Dakle, to je bila osobina koju je on uveo. Druga, koju bih pomenuo pored čitavog niza ostalih vrednih kvaliteta koje ovaj nesumnjivo jedan od najboljih glumaca koje je Beograd ikad imao, pokazuje - ali to mi sad pada na pamet - njegov je odnos prema scenskom govoru, prema replici. Naročito u Ivanu Karamazovu, u njegovom čuvenom monologu koji je izgovorio zaista briljantno, Branko se odnosi prema jeziku kao prema instrumentu, kao prema nečemu što gotovo nije njegovo već nečemu što on upotrebljava kao objekat, kao entitet koji se nalazi izvan njega. Slobodan Selenić

Branko Pleša dobio je tri Sterijine nagrade za glumu:
1957. Franjo Puceljski, Na kraju puta Marijana Matkovića, Jugoslovensko dramsko pozorište, Beograd
1967. Bora, Razvojni put Bore Šnajdera Aleksandra Popovića, Atelje 212, Beograd
1999. Špigelberg, Karolina Nojber Nebojše Romčevića, Grad teatar Budva

Copyright: Sterijino pozorje 1998-2005.