S C E N A : časopis za pozorišnu umetnost
Novi Sad, 2004. broj 1 godina XL januar-mart YU ISSN 0036-5734

f e s t i v a l i
Miki RADONJIĆ
VIII JUGOSLOVENSKI POZORIŠNI FESTIVAL
(Sve što se zbilo, videli smo još jednom)

 

”Posmatrane kroz hiljadostruku prizmu očiju i drugih recepcijskih inputa svih gledalaca koji će ih pohoditi, sedam predstava zastupljenih na ovom festivalu otkriće neke od boljih, a verujem i ona najbolja stanja scenske imaginacije i kreacije koja je naše pozorište uspelo da iznedri u vremenu što neznatno premašuje ovogodišnju sezonu”, napisao je, između ostalog, u izveštaju selektor ovogodišnjeg Jugoslovenskog pozorišnog festivala, gospodin Vladimir Kopicl. I, zaista, svih sedam izabranih predstava nije pružilo samo kvalitativan presek dešavanja u našim pozorištima, već je jasno ukazalo na zajednički, visoki umetničko-esteski imenitelj ovih ostvarenja, a to je insistiranje na kreativnom, maštovitom i istraživačkom postupku, zastupljeno podjednako u adaptersko-rediteljskim rešenjima, kao i u neposrednom glumačkom izrazu. Otklon od interpretativnog ka originalnom, nekonvencionalnom i uzbudljivom teatru, mogao se tokom protekle sezone uočiti u još nekoliko predstava, što je već ozbiljan pokazatelj pozitivnih promena u promišljanjima naših pozorišnih stvaralaca.
Narodno pozorište iz Sombora otvorilo je VIII Jugoslovenski pozorišni festival, predstavom KAZIMIR I KAROLINA Edena fon Horvata, u režiji Ive Milošević. Prvi kvalitet ovog ostvarenja jeste puna afirmacija Ive Milošević koja je u skladu sa svojim mladalačkim senzibilitetom tumačila dramu o opštom društvenom ambijentu u Nemačkoj tridesetih godina prošlog veka, koji su doveli do rađanja nacizma. U njenoj režiji predstava KAZIMIR I KAROLINA pretvara se u priču o stvaranju univerzalnog zla, nemogućnosti postojanja iskrene ljubavi i svojevrsnom sukobu generacija, a sve to uspostavljanjem blage paralele s našom neposrednom stvarnošću. Drugi kvalitet jeste, već uobičajeno, odličan ansambl somborskog pozorišta, a ovaj put sjajne uloge ostvarili su Ivana V. Jovanović u ulozi Erne i Aleksandar Đurica kao Šircinger.
Pravi pozorišni događaj viđen je u predstavi Crnogorskog narodnog pozorišta NIGDJE NIKOG NEMAM Edvarda Bonda, u režiji Egona Savina. Komad iz savremene evropske dramaturgije, u jednom gotovo antiutopijskom maniru, donosi sliku o društvenom sistemu u kojem nevidljiva, ali, ipak, sveprisutna vlast sprovodi represiju nad podanicima izbrisanog sećanja, kojima je zabranjeno posedovanje ličnih dokumenata u razrušenim i opustošenim gradovima, čijim sumornim ulicama kruže vojne patrole. Svedeni i precizni rediteljski postupak Egona Savina, uz njegov odličan odabir muzike i vrlo upečatljivu scenografiju Miodraga Tabačkog, sjajno su dočarali užasavajuću atmosferu verovatne i bliske budućnosti, dok su Varja Đukić, Boris Isaković i Nikola Ristanovski suvereno i bez greške tumačili uloge Sare, Džemsa i Grita.
Čehovljev VIŠNJIK u izvođenju Narodnog pozorišta iz Subotice, u režiji Dušana Petrovića, promovisao je radikalan rediteljsko-adapterski postupak. Petrović je, naime, pokušao da iz integralnog teksta u prvi plan postavi didaskalije, pauze, radnje bez reči, zanemarivši donekle osnovni tematsko-idejni sloj dela. I pored toga, njegova inscenacija donela je jasnu priču o raspadanju porodice, propasti jednog sistema vrednosti i neminovnom dolasku nekih novih moćnika.
Jugoslovensko dramsko pozorište donelo nam je još jednog Čehova na ovogodišnjem festivalu – GALEB u režiji Slobodana Unkovskog. Njegovo tumačenje nije bilo toliko radikalno, koliko je dovelo do pomeranja u žanrovskom smislu. Unkovski je u GALEBU prepoznao, između ostalog, farsu i to je, na momente, atraktivno i scenski uverljivo realizovano u predstavi. Gotovo svi likovi nose, uslovno rečeno, svojevrsne maske teatralnosti, oni glume jedni pred drugima, skrivajući svoje pravo lice, da bi u četvrtom činu te maske pale, a sve se vratilo na nivo iskrene emocije. Efektno i u glumačkom izrazu stilski raznoliko ostvarenje.
Šekspirov HAMLET u režiji Ivane Vujić i izvođenju Narodnog pozorišta iz Beograda primer je drugačijeg, u mnogo čemu novog i savremenog tumačenja klasike. Ivana Vujić se, u dobroj meri, poigravala s nekim uopštenim predstavama o Hamletu i u tome je koristila neke postmodernističke elemente – svi glumci su sve vreme na sceni i svaka opcija je moguća, dramska situacija može da se razvije u bilo kom pravcu. U tom maniru koriste se i multimedijalni efekti koji, na sreću, nisu sami sebi cilj i uklapaju se u vizuelno vrlo dojmljivu i ogoljenu scenografiju Borisa Maksimovića. Izražen je i jedan pomeren, apsurdan nivo, najjasnije definisan kroz lik Polonija u odličnom tumačenju Zorana Ćosića, koji se u transformiše u grobara i zapravo samog sebe sahranjuje, kao i maštovito realizovani Rozenkranc i Gildenstern koji se postepeno stapaju u jedan lik. Provokativna predstava koja teško može bilo koga ostaviti ravnodušnim.
Uzbudljiva scenska igra, još jedan od umetničkih vrhunaca Festivala, viđena je u PACU Ujvideki Szinhaz – Novosadskog pozorišta, u režiji Kinge Mezei, predstavi rađenoj po motivima filozofsko-religijsko-mitološkog romana KARNEVAL Bele Hamvaša, u dramatizaciji Kinge Mezei i Kate Đarmati. Fantazmagorična predstava sa izuzetno uigranim ansamblom, sjajnom scenografijom i izvanrednom muzikom Silarda Mezeija u pravom smislu je više nego značajan pozorišni događaj koji je obeležio proteklu sezonu.
ŠINE Milene Marković, u režiji Slobodana Unkovskog i izvođenju Jugoslovenskog dramskog pozorišta, donose priču o likovima sa životnih margina u vremenu njihovog odrastanja. Milena Marković u svom dramaturškom postupku na prefinjen način meša naturalističke i surove pasaže s vrlo duhovitim i ironičkim otklonom. Njeni dijalozi su britki, brzi, kratki i efektni i omogućavaju reditelju, a ponajpre glumcima, da u scenskom uobličavanju tekstualnog predloška, naprave uzbudljivu i intrigantnu predstavu. Unkovski je na pravi način izbegao nepotrebne rediteljske egzibicije i dosledno je pratio tematsko-idejni nivo teksta, koristeći se odlično izabranom muzikom kao simbolom lažne iluzije o bezbrižnom životu koji smo svi zajedno živeli u ne tako davnoj prošlosti. Muzika je bila, ujedno, i u funkciji ironičnog rušenja sumorne slike o sudbinama likova koje su uverljivo tumačili svi akteri ove predstave.
Narodno pozorište u Užicu još jednom je dokazalo da i u organizacionom smislu Jugoslovenski pozorišni festival jeste vrhunac teatarskih dešavanja u našoj zemlji i da je njegovo postojanje više nego opravdano.

Stručni žiri Jugoslovenskog pozorišnog festivala, u sastavu:
..........1. Olga Savić, predsednik
..........2. Nataša Nelević
..........3. Karolj Viček
..........4. Zoran Hristić
..........5. Svetislav Basara
doneo je sledeću odluku

1. Nagrada Ardalion za najbolju predstavu – Crnogorsko narodno pozorište iz Podgorice NIGDJE NIKOG NEMAM Edvarda Bonda, u režiji Egona Savina
2. Nagrada Ardalion za najbolju režiju – Kinga Mezei za režiju predstave PAC po motivima KARNEVALA Bele Hamvaša, u izvođenju Ujvideki Szinhaz – Novosadskog pozorišta
3. Nagrada Ardalion za najbolju žensku ulogu – Varja Đukić za ulogu Sare u predstavi NIGDJE NIKOG NEMAM Edvarda Bonda, u režiji Egona Savina, u izvođenju Crnogorskog narodnog pozorišta iz Podgorice
4. Nagrada Ardalion za najbolju mušku ulogu – Slobodan Beštić za ulogu Hamleta u predstavi HAMLET V. Šekspira, u režiji Ivane Vujić, u izvođenju Narodnog pozorišta iz Beograda
5. Nagrada Ardalion za najbolju scenografiju – Miodrag Tabački za predstavu NIGDJE NIKOG NEMAM E. Bonda, u režiji Egona Savina, u izvođenju CNP iz Podgorice
6. Nagrada Ardalion za najbolju kostimografiju – Erika Janovič za predstavu PAC rediteljke Kinge Mezei u izvođenju Ujvideki Szinhaz – Novosadskog pozorišta
7. Nagrada Ardalion za epizodnu ulogu – Ivana V. Jovanović za uloge Erne u predstavi KAZIMIR I KAROLINA Edena fon Horvata, u režiji Ive Milošević, u izvođenju Narodnog pozorišta Sombor i ulogu Dunjaše u predstavi VIŠNJIK A. P. Čehova, u režiji Dušana Petrovića, u izvođenju Narodnog pozorišta Subotica
8. Nagrada Ardalion za najboljeg mladog glumca i nagrada „Avdo Mujčinović” Politike ekspres – Nikola Đuričko za ulogu Konstantina Gavriloviča, u predstavi GALEB A. P. Čehova, u režiji Slobodana Unkovskog, u izvođenju JDP Beograd
9. Specijalna nagrada Ardalion: glumci Boris Milivojević, Goran Šušljik, Nebojša Glogovac, Jelena Đokić, Marinko Madžgalj, Nebojša Milovanović i Nikola Đuričko, reditelj Slobodan Unkovski i pisac Milena Marković, za predstavu ŠINE u izvođenju JDP Beograd

Copyright: Sterijino pozorje 1998-2004.
 
NAZAD NA SADRZAJ  > > >